NL amsterdamgold EN amsterdamgold

tel: +31 (0) 20 65 89 555

Kan een land failliet?

12 jan 2013

In het kort is het antwoord : ‘nee’. Een land kan niet failliet, het kan niet juridisch worden opgeheven waarna vervolgens alle activa per opbod worden verkocht aan de hoogste bieder. Dat een land niet failliet kan gaan brengt wel de nodige problemen met zich mee. Wat kunnen crediteuren doen om hun geld terug te krijgen en wat beweegt een overheid om er niet een volledige bende van te maken. Het antwoord daarop is ingewikkelder en heeft zowel politieke als financiële aspecten. In strikte zin zijn er in de geschiedenis honderden landen failliet gegaan, maar iedere keer wordt er op meer of minder subtiele manier een mouw aan gepast.

Verlies nemen

Op het moment is Griekenland het meest in het oog springende voorbeeld. Als Griekenland een bedrijf was geweest was het nu failliet. Griekenland is echter een land en zit bovendien in een unie van landen, het kan daarom niet failliet of financieel worden buitengesloten. Wat gebeurt er dan met het simpele feit dat Griekenland zijn rekeningen niet kan betalen? Daar heeft de financiële wereld wat op gevonden: een herstructurering van de staatsschuld. Dat komt neer op onderhandelingen over de vraag welke partijen verlies moeten nemen. Het verlies komt dan voor rekening van de houders van staatsobligaties of staten die direct krediet hebben verleend.

In het geval van Griekenland hebben de houders van staatsobligaties een verlies moeten nemen. Banken, hedgefunds en particulieren werd verzocht om 53,3% van het geld dat ze aan Griekenland hadden uitgeleend kwijt te schelden, zij namen zoals dat heet een ‘haircut’. De voorwaarden waaronder dat gebeurt en hoeveel partijen minimaal moeten meedoen aan de ‘haircut’ zijn de bron van alle discussies en machtspolitieke spelletjes die komen kijken bij het ‘faillissement’ van een land. Landen en banken spelen blufpoker tegen elkaar, terwijl particulieren de belastingen zien stijgen en spaargeld zien verdampen.

Blufpoker

Het bluffen gaat erom dat hoe meer noodsteun een land krijgt hoe kleiner de ‘haircut’ is, terwijl er bij een grotere ‘haircut’ minder noodsteun nodig is. Bovendien is het afstand doen van een lening ‘vrijwillig’, er bestaat immers een contract. Als alle obligatiehouders echter weigeren gekort te worden, dan zijn er geen betalingen meer mogelijk en krijgt niemand wat. Alle partijen maken dus een inschatting van hoeveel ze te verliezen hebben als het helemaal misgaat en hoeveel ze kunnen winnen als ze hun poot stijf houden. Een faillissement is eigenlijk bedoeld om de regels van dit spel van tevoren vast te leggen, maar dat is in het geval van landen dus nog niet gebeurd.

Naar aanleiding van de financiële crisis die Argentinië raakte aan het begin van deze eeuw is wel geprobeerd regels te maken voor het faillissement van een land, maar daar wordt nu al 10 jaar over geprocedeerd en vergaderd. Vorige maand hebben in zekere zin de profiteurs gewonnen. Een collectief van hedgefunds heeft indertijd geweigerd zich te laten bedienen van een ‘haircut’. Banken en particulieren waren wel bereid de korting te nemen waardoor Argentinië zich wist te herstellen. Argentinië wilde vervolgens de weigeraars niet het volle pond betalen, deze hebben nu afgedwongen dat Argentinië alsnog 1,33 miljard dollar moet betalen. Zij profiteren dus nu van de inschikkelijkheid van anderen.

De toekomst

Het IMF probeert al tijden een regelement om vastlopende discussies te vermijden of om het profiteren van de opoffering van anderen te voorkomen, maar het wil niet lukken. Nu is het Nederland dat als eerste ter wereld obligaties heeft uitgegeven met speciale ‘faillissement’ voorwaarden. Afgelopen dinsdag heeft Nederland 3,2 miljard euro opgehaald met obligaties die bij meerderheid van stemmen kunnen worden afgewaardeerd. Als de meerderheid van de obligatiehouders dus instemt met een ‘haircut’ dan geldt die voor alle positiehouders, waardoor blufpoker een stuk minder interessant wordt.

Als dit de norm wordt hoeft de internationale gemeenschap minder snel op te draaien voor landen in financiële problemen. Partijen die obligaties kopen en de rendementen nemen dragen nu duidelijker risico. De vraag die rest is wat overheden ervan zou weerhouden de begroting te ruïneren. We hoeven alleen maar naar Amerika te kijken om te zien hoe dat spel gespeeld wordt. De Amerikaanse overheid weet dat ze de verpersoonlijking zijn van ‘too big to fail’. Zolang Amerika niet de prijs betaalt voor een slechte financiële huishouding blijft het risico bestaan dat burgers binnen en buiten de VS uiteindelijk opdraaien voor het wanbeleid in Washington.

 

 

 

De artikelen in de AmsterdamGold nieuwsbrief vormen een weerspiegeling van de opinie van de auteur en niet van AmsterdamGold.com BV. Deze artikelen zijn bedoeld om u te helpen een mening te vormen over de edelmetaalmarkt en constitueren geen advies. De inhoud is met de grootst mogelijke zorg samengesteld, maar AmsterdamGold accepteert geen verantwoordelijkheid voor eventuele onjuistheden. Alleen u kan beslissen wat de juiste manier is om uw vermogen te beheren. Als u besluit te handelen op basis van de inhoud van de AmsterdamGold nieuwsbrief dient u elders de betreffende inhoud te verifiëren. De auteur van dit artikel bezit een long positie in fysiek zilver.