NL amsterdamgold EN amsterdamgold

tel: +31 (0) 20 65 89 555

Prijsvorming op de goudmarkt

19 mei 2021

De goudprijs klom naar het hoogste niveau sinds begin februari en doorbrak daarmee het technisch belangrijke 200 daags gemiddelde. De nominale langetermijnrente (overheidsobligaties op 10 jaar) stijgt niet meer verder door terwijl de inflatiecijfers zoals voorspeld overal de hoogte inschieten. Dit betekent concreet dat de reële rente nog meer negatief wordt, wat goud aantrekkelijker maakt. De uitstroom van goud uit ETF’s is gestopt en weer omgedraaid terwijl ook het aantal speculatieve long posities weer is toegenomen. De  trend op korte termijn is dus duidelijk opwaarts gericht.

Klik op de afbeelding om deze te vergroten


Prijsvorming op de goudmarkt

Er bestaan bij goudbeleggers nogal wat misverstanden over de prijsvorming op de goudmarkt. Die heeft weinig te maken met fysieke vraag en aanbod, wat bij sommige andere grondstoffen wel het geval is.

De 2 grootste goudmarkten ter wereld zijn de London Bullion Market Association (LBMA) en de Comex-beurs voor termijncontracten. De LBMA is in feite een industriegroep van banken die actief zijn in de fysieke goudhandel (bullion banks). Daar wordt ook de spot price bepaald of de prijs voor onmiddellijke levering. De Amerikaanse Comex is een onderdeel van de CME Group die ook verschillende andere beurzen uitbaat. Daar worden termijncontracten of futures met verschillende afloopdata verhandeld.

Op de termijnmarkten zijn verschillende marktpartijen actief. Commerciëlen of hedgers dekken hun bedrijfsrisico af. Dit zijn onder meer de bullion banks, de goudhandelaren en de gouddelvers. De categorie speculanten omvat de hedge funds en andere kleine en grote investeerders die met long en short posities proberen in te spelen op prijsstijgingen en prijsdalingen. Maar ook bullion banks kunnen voor eigen rekening een speculatieve positie innemen.

In normale marktomstandigheden is er tussen beide prijzen (LBMA en Comex) hoogstens enkele dollars verschil. Een groter verschil schept namelijk arbitragemogelijkheden voor handelaren en wordt bijgevolg snel weggewerkt. Wanneer de spot price bijvoorbeeld 8 dollar lager zou liggen dan de prijs voor de eerstvolgende future kunnen handelaren kopen op LBMA, terug verkopen op de Comex en het prijsverschil op zak steken.

Dit impliceert dat de markten te allen tijde efficiënt werken en er voldoende liquiditeit is. Dit is niet altijd het geval Zo liep het prijsverschil tussen LBMA en Comex vorig jaar ineens op naar meer dan 70 dollar. Dit was in meer dan 4 decennia niet meer gebeurd. Wat was er aan de hand? De traditionele arbitrage werkte niet en dit had verschillende oorzaken. Wanneer een termijncontract op Comex afloopt, kan dit worden doorgerold naar de volgende contractmaand. Dit is wat er meestal gebeurt want de meeste marktparticipanten speculeren met ‘papieren’ termijncontracten en niet met fysiek goud.

Nochtans is fysieke afhandeling of settlement bij het aflopen van een termijncontract mogelijk. Dit gebeurt op de Comex via goudbaren van 100 troy ounce of baren van 1 kilogram. Maar door de coronacrisis moesten goudraffinaderijen hun deuren sluiten en was er een tijd ook geen beveiligd goudtransport mogelijk. Daardoor ontstond er schaarste aan de benodigde goudbaren, wat de prijspremie liet oplopen. Een ander element waren de positielimieten die de banken opgelegd kregen en arbitrage verder bemoeilijkten. Door de geringe liquiditeit waren veel banken niet happig om grote posities in te nemen uit schrik om met grote verliezen opgezadeld te worden.

De ‘oplossing bestond er in dat dat Comex in allerijl een nieuw contract creëerde waardoor ook LBMA-goudbaren van 400 oz, die wel in voldoende mate voorradig waren, in aanmerking kwamen voor fysieke afhandeling. Daarnaast werden ook de positielimieten opnieuw verhoogd waardoor de arbitrage terug op gang kwam.

Daardoor normaliseerde de situatie maar het prijsvormingsysteem blijft wel kwetsbaar. Het echte probleem zit in bij de beperkte fysieke voorraad op Comex zelf. Dit geldt trouwens niet alleen voor goud maar ook voor zilver. Grote afwijkingen zoals vorig jaar zijn in de toekomst zeker niet uitgesloten.