NL amsterdamgold EN amsterdamgold

tel: +31 (0) 20 65 89 555

Einde papieren bankposities goud aanstaande?

02 jun 2021

De goudprijs sloot de maand af op het hoogste peil in bijna 5 maanden. Het rendement van 8% (in dollar) was het hoogste sinds juli vorig jaar. Sinds het dieptepunt van eind maart werd goud al 14% duurder. Zilver profiteerde mee van de oplopende goudprijs en staat voor 2021 nu op een winst van 6%.

Er zijn 3 factoren die de edelmetaalprijzen ondersteunen. Een eerste is de dollar die voor de tweede maand op rij daalde (gemeten volgens de dollar-index of DXY) en met een technisch steunniveau flirt. Daarnaast zet de stijging van de rente op overheidspapier zich niet verder door. Dit was in het eerste kwartaal wel het geval toen de piek van de rente op tienjaarse overheidsobligaties samen viel met een dieptepunt voor goud en zilver. Sinds eind maart zien we de omgekeerde evolutie.

Veruit het belangrijkste element is de oplopende inflatie. De toename van de index van de consumentenprijzen in de Verenigde Staten was sinds 2008 niet meer zo groot en ook elders loopt de inflatie op. Economen voorspellen dat de globale inflatie in 2021 het hoogste niveau in 35 jaar zal bereiken. Toch blijft de officiële beleidspositie van alle belangrijke centrale bankiers dat de oplopende inflatie een tijdelijk fenomeen is. Met andere woorden: renteverhogingen zitten er nog niet meteen aan te komen.

Met oplopende overheids- en begrotingstekorten is een hogere inflatie vanuit beleidsstandpunt mooi meegenomen. Zolang de langetermijnrente onder het niveau van de inflatie ligt, kunnen de overheden ‘gratis’ spenderen.

Ook voor investeerders telt in de eerste plaats de evolutie van de reële rente want die is allesbepalend voor wijzigingen in de koopkracht. Door de stabiele rente en de aantrekkende inflatie duikt die reële rente steeds verder onder nul. Dit is een gunstige situatie voor goud.

Op korte termijn ligt er voor goud een technische weerstand rond 1923 dollar. Dit is ook het nominale hoogtepunt van augustus 2011 dat pas vorige zomer werd doorbroken. Een consolidatieperiode is daarom een plausibel scenario maar die hoeft niet noodzakelijk lang te duren. Ondanks de prijsklim van de voorbije 2 maanden zijn de speculatieve long posities op de termijnmarkten niet spectaculair toegenomen. Die bevinden zich nog ver onder de pieken van 2016 en 2019. Er is evenmin een piek in het aantal uitstaande contracten en ook de volumes wijzen niet op een extreme activiteit op de termijnmarkten. Dit impliceert dat de instroom van institutionele investeerders nog op gang moet komen.

Basel III en goud (1)

Binnenkort worden in de banksector de Basel III regels geïmplementeerd en dit heeft ook gevolgen voor goud. Alleen is nog niet helemaal duidelijk welke die gevolgen juist zullen zijn. Dit neemt niet weg dat analisten en investeerders er nu al druk over speculeren. Eén van die speculatieve pistes is dat de termijnmarkt (futures of ‘papiergoud’) op korte termijn zal ophouden te bestaan en dat enkel de fysieke markt zal overblijven.

De Basel III regels werden opgemaakt door het Basel Committee on Banking Supervision dat als taak heeft om de stabiliteit van het financiële systeem te bewaken. De regels gaan onder meer over de reserves die de banken wettelijk moeten aanhouden. Die moeten externe schokken een adequate bescherming bieden tegen omvallen om ‘ongelukken’ zoals in 2008 te vermijden. De implementatie van Basel III werd al verschillende keren uitgesteld. De laatste stand van zaken is dat deze tussen juni van dit jaar en januari 2023 van kracht wordt, maar dit kan nog wijzigen.

Wat goud betreft, werd er onder de oude regels geen onderscheid gemaakt tussen fysiek goud en papiergoud op de bankbalansen. In beide gevallen mocht slechts de helft van de marktwaarde van het goud als reserve worden meegeteld. Onder Basel III wordt enkel fysiek goud een zogenaamd Tier1-asset dat voor de volle 100% als reserve mag worden meegeteld.

Het grootste deel van alle afgeleide producten op goud (synthetische trackers en hefboomproducten) zijn echter gebaseerd op papiergoud. Voor dit papiergoud moeten de reserves zelfs worden opgetrokken. Het wordt met andere woorden duurder voor commerciële banken om papieren goud aan te houden dat niet gedekt wordt door fysiek goud. Dit kan dergelijke posities onrendabel maken voor de banken die ze aanhouden.

Banken hebben echter verschillende mogelijkheden om de gevolgen van deze maatregel te omzeilen of af te zwakken. Daar gaan we in een volgende bijdrage dieper op in.